Μεσογειακή φώκια και αλιεία

Αναφορικά με την επίδραση της Μεσογειακής φώκιας στην αλιεία, είναι γνωστό ότι η φώκια, όπως και άλλα θαλάσσια θηλαστικά, στην προσπάθειά τους για εξεύρεση τροφής, προκαλεί ζημιές σε αλιευτικά εργαλεία και στην ίδια την ψαριά. Μέχρι σήμερα, στην Ελλάδα δεν έχει γίνει συστηματική καταγραφή της επίδρασης της φώκιας στην αλιεία και δεν υπάρχουν τεκμηριωμένα στοιχεία για το μέγεθος αυτής της ζημιάς.

Είναι αδιαμφισβήτητο, όμως, ότι η Μεσογειακή φώκια επιφέρει οικονομικό κόστος στους αλιείς, το οποίο συμπεριλαμβάνει:
το ίδιο το κόστος από τη χαμένη ψαριά και
το κόστος από την επιδιόρθωση ή/και αγορά καινούργιων αλιευτικών εργαλείων.

Όσον αφορά στη σχέση της Μεσογειακής φώκιας με την αλιεία, διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία που έχουν προκύψει από έρευνες των τελευταίων δύο δεκαετιών, καταδεικνύουν ότι η Μεσογειακή φώκια επηρεάζεται σημαντικά από την αλιευτική δραστηριότητα, όπως αυτή πραγματοποιείται μέχρι σήμερα.

Ανάμεσα στους παράγοντες που συντελούν στη μείωση του πληθυσμού των φωκών, όπως η καταστροφή και συνεχής συρρίκνωση των διαθέσιμων ενδιαιτημάτων και η ρύπανση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τρεις από τις σημαντικότερες απειλές

για την επιβίωση του είδους έχουν άμεση σχέση με την αλιεία.

Πιο συγκεκριμένα:
α) η ηθελημένη θανάτωση: ο θάνατος του 50% των ενήλικων φωκών που έχουν βρεθεί νεκρές, οφείλεται σε ανθρώπινη παρέμβαση,
β) η τυχαία σύλληψη: το 35% των νεαρών φωκών που έχουν βρεθεί νεκρές, πνίγηκε από τυχαία σύλληψη σε αλιευτικά εργαλεία,
γ) η υπεραλίευση που οδηγεί στη μείωση της διαθέσιμης τροφής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν και σημαντικές εξαιρέσεις στην γενική αυτή κατάσταση, όπως στην περιοχή του «Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου Βορείων Σποράδων», όπου οι ντόπιοι ψαράδες προστατεύουν ενεργά τον πληθυσμό φωκών της περιοχής. Για περισσότερο από μία δεκαετία στην περιοχή του Πάρκου δεν έχουν καταγραφεί περιστατικά ηθελημένης θανάτωσης ενώ παράλληλα οι ντόπιοι ψαράδες σέβονται τις επιπλέον αλιευτικές ρυθμίσεις της προστατευόμενης περιοχής που στοχεύουν στην προστασία της Μεσογειακής φώκιας αλλά και στην ανάκαμψη και διατήρηση των ιχθυοαποθεμάτων.

Μέσα στο πλαίσιο κρίσης που περνάει η αλιεία και των εγγενών προβλημάτων που την χαρακτηρίζουν, η διαμόρφωση ανταποδοτικών και προστατευτικών μέτρων για την παράκτια αλιεία στην Ελλάδα είναι όχι μόνο λογική αλλά και αναγκαία. Σε αυτό το σημείο η αρχή της αειφορικής διαχείρισης αλιευτικών πόρων παίζει κεντρικό ρόλο. Η έννοια της Αειφόρου Ανάπτυξης βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης, της προληπτικής δράσης και της ανάληψης πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση προβλημάτων στην πηγή τους. Αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι πλέον ενσωματωμένη και στη διαχείριση αλιευτικών πόρων, μέσω της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής.

Στόχος της Αειφόρου Ανάπτυξης είναι η επίτευξη εκείνης της ανάπτυξης που ανταποκρίνεται στις παρούσες ανάγκες χωρίς να υποθηκεύει τις δυνατότητες των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους. Με άλλα λόγια, στόχος είναι να ξεπεραστούν κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα και με βελτιώσεις να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο ζωής σε όλο και περισσότερους ανθρώπους, σήμερα και στο μέλλον.

Μέσω του προγράμματος MOFI, θα εκπονηθεί Σχέδιο Δράσης, το οποίο θα αποτελείται από κοινά αποδεκτές και πρακτικά εφαρμόσιμες ενέργειες. Στόχος των ενεργειών αυτών είναι η άμβλυνση της αλληλεπίδράσης φώκιας-αλιείας. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα MOFI συμβάλλει στη διατήρηση της Μεσογειακής φώκιας και στη βιωσιμότητα και αειφορική ανάπτυξη των αλιευτικών κοινοτήτων της χώρα

www.mom.gr